ظروف کاغذی: تاریخچه، فراگیری آن و روند تطبیق با الگوی جوامع مصرف گرا

تاریخچه لیوان کاغذی

ظروف یک بار مصرف برای اولین بار در دهه‌های 1940 و 1950 در ایالات متحده امریکا تحت عنوان «ظروف دور ریختنی» (Disposable Tableware”” یا “Single-Use Tableware”) به وجود آمدند و به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفتند. این نوع ظروف شامل لیوان‌های کاغذی و پلاستیکی کارتن‌های غذا، ظرف­های درب دار بیرون‌بر و موارد مشابه می­‌شدند.

ظرف یک بار مصرف در ابتدا برای کاهش نیاز به شستشوی ظروف و استفاده آسان در مواقعی مانند پیک‌نیک‌ها یا غذاهای تحویلی مورد استفاده قرار گرفتند. این نوع ظروف به عنوان یک نوآوری در دهه‌های بعد به سرعت جا افتاد و به دلیل سهولت در استفاده و پاسخ به یکی از بنیادی ترین اصول زندگی مدرن یعنی لزوم افزایش سرعت در انجام کارها، کم کم  در سراسر جهان شناخته و مورد استفاده قرار گرفت. از سمت دیگر کشورهای ثروتمند اروپایی و امریکایی با روند سرمایه­داری روزافزون خود به دنبال رفاه و آسایش بیشتر به دام فرهنگ ناپایدار مصرف گرایی گرفتار شده و منفعت شخصی جای مصلحت عمومی را در این جوامع گرفت. اما به مرور زمان و با شدت گرفتن دغدغه­های زیست محیطی و پلاستیکی شدن بیش از حد مصرف مردم در مورد این ظروف و مسائلی مانند آلودگی محیطی و مدیریت زباله­های تولیدی و استفاده آنها به چالش کشیده شد. از طرفی با شکل گیری انجمن­ها و برگزاری کنفرانس­هایی مانند کنفرانس جهانی محیط ‌زیست استکهلم و کنفرانس محیط ‌زیست و توسعه پایدار ریو این دغدغه تدیل به موجی جهانی شد و دولت­ها و ملت­ها را به سمت اصلاح الگوی مصرف و مبارزه با مصرف گرایی تشویق کرد. همچنین سیاست­هایی در خصوص محدودیت در تولید و استفاده از نفت برای کشورهای تولیدکنده آن گذاشته شد. زیرا همانگونه که می­دانیم ماده پایه تمامی مواد پلی اتیلنی نفت خام بوده و این ماده از اهمیت زیادی در اقتصاد جهانی، حفظ سلامت محیط زیست و توازن قدرت­های جهانی برخوردار بوده و هست.  امروزه استفاده بیش از اندازه از پلاستیک به امری مذموم تبدیل شده است.

ظروف کاغذی پیشنهادی طبیعت دوست

استفاده از ظروف کاغذی به عنوان جایگزینی برای ظروف پلاستیکی به دلیل ملاحظات زیست محیطی آنها در دهه‌های اخیر به شدت رشد یافته است. ظروف کاغذی از کاغذ سلولزی تولید می‌شوند و می‌توانند به عنوان لیوان‌ها، سفره­ها، ظروف تعبیه‌شده برای مواد غذایی و لیوان­های کاغذی برای سرو نوشیدنی‌های گرم یا سرد مورد استفاده قرار گیرند. در کشورمان ایران نیز این ظروف ابتدا با لیوان­های کاغذی در کافه­‌ها و اغذیه­های خیابانی در دهه 80 شمسی مورد توجه و استقبال قرار گرفت و بسیاری از کیوسک­های سرو قهوه و کافه­ها لیوان کاغذی را جایگزین لیوان­های پلاستیکی قدیمی کرده و بخصوص در اجتماعات دانشجویی و گردشگری علاوه بر تکیه بر شعار­های زیست محیطی بیزینس خود را توقیت کرده و در ارائه نوشیدنی­های خود ایجاد تحول کردند.

در دهه­ی اخیر اما استفاده از کاغذ محدود به لیوان­های یکبار مصرف نبوده و  در بسته بندی انواع فست فود­ها و کافی شاپ­ها فراگیر شده و شکل گسترده تری به خود گرفته است. به نحوی که بسیاری از برند­های معروف و شناخته شده محصولات خود را در این قالب به بسته بندی رسانده و انواع سالاد، پیش غذا، سوخاری­ها و ساندویچ­ها در این گونه بسته بندی تهیه و توزیع می­گردند.

یک چالش باقیی مانده

درست است که استفاده از ظروف کاغذی و جایگزینی آنها به جای ظروف یکبار مصرف پلی­اتیلنی یک گام رو به جلو برای مبارزه با آلودگی محیط زیست شناخته می­شود. ولی این پایان ماجرا نیست. قدم نهایی مبارزه با تولید و استفاده سرکشانه از منابع تجدید ناپذیری چون نفت و سلولز­های گیاهی و همچنین بازگشت زباله­های آنها به چرخه صنعت می­باشد. تا بدینوسیله از مصرف بی رویه این منابع جلوگیری گردد. سزاوار است که ما شهروندان همواره نسبت به آینده فرزندانمان و کره زمین دغدغه مند بوده و با پرهیز از مصرف بی رویه و تفکیک زباله­ها در محل تولید، شهرداری­ها و کارخانه­‌های بازیافت را در این امر یاری کنیم و سهم خودمان را در بهبود شرایط نامطلوب کنونی ادا کنیم.

 
Call Now Button